FATCA – Foreign Account Tax Compliance Act – to amerykańska regulacja prawna o zgodności z przepisami podatkowymi dla kont zagranicznych autorstwa Departamentu Skarbu Stanów Zjednoczonych oraz Amerykańskiego Urzędu Skarbowego (IRS), uchwalona 28.03.2010 r.

 

Jakie są cele FATCA?

Ta ustawa ma na celu przeciwdziałanie unikania opodatkowania przez rezydentów podatkowych USA, posiadających zagraniczne rachunki bankowe lub inwestycyjne, oraz zapobieganie wykorzystywania przez amerykańskich podatników zagranicznych instytucji finansowych do ukrywania wysokości dochodów lub tworzenia struktur agresywnego planowania podatkowego (agresywne planowanie podatkowe polega na wykorzystywaniu przepisów systemu podatkowego lub różnic pomiędzy dwoma lub więcej systemami podatkowymi, w celu zmniejszenia kwoty należnego podatku). Ostatecznie ma to skutkować zwiększeniem wpływu z podatków do budżetu USA.

 

Kogo obowiązuje FATCA

Ta regulacja obowiązuje wszystkie kraje, które podpisały ze Stanami Zjednoczonymi umowę FATCA – jej sygnatariuszem jest też Polska; przepisy FATCA obowiązują w naszym kraju od 1. XII 2015 roku.

Instytucje finansowe krajów podpisujących rzeczoną umowę, mają obowiązek przekazywać Stanom Zjednoczonym informacje na temat prowadzonych przez nie rachunków podatników amerykańskich. Do takich instytucji zaliczymy:

  • banki
  • towarzystwa ubezpieczeniowe
  • fundusze inwestycyjne
  • instytucje powiernicze

 

FATCA a klienci instytucji finansowych w Polsce

Rozpatrując ewentualne konsekwencje umowy FATCA wobec klientów instytucji finansowych, należy pamiętać, że dotyczy ona tylko rezydentów podatkowych USA (czyli, najprościej mówiąc, podmioty zobowiązane do zapłaty podatków na ich terenie). Jeżeli chodzi o podmioty korzystające z usług polskich instytucji, kluczowe znaczenie ma data 1. XII 2015 roku, czyli moment rozpoczęcia obowiązywania przepisów FACTA.

Osoby rozpoczynające współpracę z bankami, funduszami inwestycyjnymi itd. po 1. XII 2015 roku, będą musiały wypełnić dołączone do zawieranych umów oświadczenie o powiązaniach finansowych ze Stanami Zjednoczonymi (po prostu: czy są lub nie są rezydentami podatkowymi USA).

Nieco gorzej sprawy się mają w przypadku tych klientów instytucji znajdujących się „na celowniku” FACTA, którzy umowy podpisywali w okresie pomiędzy 1 lipca 2014r, a 30 listopada 2015r (w tzw „okresie przejściowym”). Dlaczego właśnie wtedy? Otóż teoretycznie, FATCA miała w Polsce obowiązywać od 1. VII 2014 roku, ale na skutek opóźnień legislacyjnych weszła w życie dopiero 1. XII 2015 roku. Wobec tej kategorii klientów, instytucje finansowe mają obowiązek zapytać o ich rezydencję podatkową (weryfikacja pod kątem FATCA), a klienci mają obowiązek odpowiedzieć! Mają na to czas do 1. XII 2016 roku! W przeciwnym razie ich konta zostaną zablokowane do czasu złożenia prawidłowej deklaracji. Ponadto zagrożeni będą odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań.

 

Informacje dodatkowe

Wzory oświadczeń FATCA można znaleźć na stronach internetowych instytucji, których dotyczy rzeczona regulacja prawna. Podmioty nie będące rezydentami podatkowymi USA, nie muszą obawiać się przekazywania i ujawniania informacji dotyczącymi ich kont.

 

W kolejnej części artykułu wyjaśnimy jakie konsekwencje dla polskiego rezydenta podatkowego ma wejście w życie przepisów FATCA oraz co musi zrobić polski przedsiębiorca, aby oświadczenie nie zawierało błędów, które mogą skutkować odpowiedzialnością finansową.