Rezydencja podatkowa spółki (osoby prawnej) to jurysdykcja, na terenie której jest ona zobowiązana płacić podatek dochodowy. Taka jurysdykcja może być państwo, część składowa państwa (stan, emirat) lub terytorium zależne (np. Wyspy Marshalla, Brytyjskie Wyspy Dziewicze).

 

Ustalenie rezydencji podatkowej

Rezydencja podatkowa spółki może być określona na podstawie różnych kryteriów:

Kryterium pierwsze – miejsce rejestracji spółki. Spółka będzie wtedy płacić podatki w miejscu, gdzie została utworzona.

Kryterium drugie – spółka zostanie rezydentem podatkowym tego państwa, na terenie którego ma siedzibę jej zarząd. Problem pojawia się w sytuacji, w której zarząd spółki jest wieloosobowy, w jego skład wchodzą przedstawiciele różnych narodowości, a dodatkowo prawo kraju, w którym założono spółkę, nie wymaga, aby zarząd stale przebywał na jej terytorium. Wtedy z pomocą wkracza OECD, której interpretacja mówi, że głównym kryterium decydującym o rezydencji podatkowej osoby prawnej jest miejsce siedziby tzw. faktycznego zarządu – czyli podmiotu podejmującego najważniejsze decyzje co do prowadzonej działalności. (Uwaga! Samo pojęcie „faktycznego zarządu” jest na tyle nieostre, ze ustalając jego siedzibę, organy podatkowe poszczególnych krajów mogą brać pod uwagę różne kryteria; np. miejsce, w którym przebywa dyrektor generalny, gdzie odbywają się walne zgromadzenia zarządu, państwo, w którym przebywają najczęściej członkowie zarządu itp.)

Kryterium trzecie – mieszane, łączące założenia dwóch poprzednich.

 

Czemu służy rezydencja podatkowa spółki?

Jest ona niesłychanie istotna w przypadku podmiotów prowadzących międzynarodową działalność gospodarczą (mających siedziby w jednym kraju, a zarabiających w innym). Pozwala bowiem na uniknięcie niekorzystnej z punktu widzenia przedsiębiorcy konieczności tzw. „podwójnego opodatkowania” – czyli najpierw zapłaty podatku w kraju, w którym osiągnięto dochód, (jest to podatek u źródła), a potem w państwie, gdzie zarejestrowano działalność.

Aby przeciwdziałać takiej sytuacji, poszczególne kraje podpisują umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania – najczęściej są to umowy dwustronne. Jednakże aby móc skorzystać z ich przepisów, spółka musi mieć jasno określoną rezydencję podatkową, potwierdzoną Certyfikatem Rezydencji Podatkowej (ang. CFR: Certificate of Fiscial Residence), dokumentem informującym o miejscu, w którym podmiot gospodarczy objęty jest obowiązekiem podatkowym.

 

Dodatkowe informacje

Certyfikat Rezydencji Podatkowej występuje w dwóch postaciach: CFR – 1, informujący o właściwym dla celów podatkowych miejscu zamieszkania osób fizycznych lub siedzibie spółki, oraz CFR – 2, potwierdzający rezydencję podatkową osób osiągających na terytorium Polski dochód z oszczędności.